In 2021 waren er drie uur lang miljoenen bedrijven wereldwijd niet bereikbaar via Instagram, Facebook en WhatsApp Business. Niet omdat ze zelf iets fout deden, maar omdat Meta een configuratiefout maakte. Drie uur onbereikbaar op kanalen die voor sommige bedrijven de voornaamste manier zijn om klanten te bereiken.
Steeds meer KMO's bouwen hun digitale aanwezigheid, hun klantencontact en hun interne werking volledig op platformen die ze huren. Dat is op zich niet problematisch, want de alternatieven zijn duur, complex en tijdrovend. Maar er is een verschil tussen platformen gebruiken en er volledig van afhankelijk worden.
Je bent vrij om te bouwen op huurgrond. Maar weet dan dat de eigenaar altijd de regels kan veranderen.
Wat platformafhankelijkheid concreet betekent
Platformafhankelijkheid ontstaat wanneer een kernproces van je bedrijf volledig afhankelijk is van een extern platform waarover je geen controle hebt. Dat kan gaan over je klantencontact dat uitsluitend via een sociaal medium verloopt, je interne communicatie die volledig via één cloudtool gaat, of je verkoopproces dat volledig in een extern platform zit zonder export- of back-upoptie.
Elk van deze situaties is op zichzelf behapbaar. Maar de combinatie van meerdere kritieke afhankelijkheden, zonder alternatief of back-upplan, maakt je bedrijf kwetsbaar voor beslissingen die anderen voor jou nemen.
Recente voorbeelden die voor KMO's relevant zijn
Mailchimp verhoogde zijn prijzen de afgelopen jaren meerdere keren significant, wat voor bedrijven met grote lijsten ineens leidde tot aanzienlijk hogere maandelijkse kosten. Google kondigde de afschaffing van third-party cookies aan, wat het advertentiemodel voor veel bedrijven fundamenteel veranderde. Meta paste zijn algoritmen aan op een manier die het organisch bereik van bedrijfspagina's drastisch verlaagde.
Dit zijn geen catastrofale gebeurtenissen op zichzelf, maar ze tonen aan dat de platformen waarvoor je betaalt hun eigen strategische belangen hebben, die niet altijd samenvallen met wat het best is voor jouw bedrijf.
Hoe je er verstandig mee omgaat
De oplossing is niet om alle externe platformen te vermijden, want dat is noch haalbaar noch verstandig. De oplossing is bewuste afhankelijkheid met een alternatief in gedachten. Dat betekent concreet dat je voor elk kritiek platform nadenkt over wat je doet als het morgen stopt, duurder wordt of de spelregels verandert.
Voor je klantencontact: heb je een eigen klantenlijst of -database, of is die volledig in een platform dat je niet beheert? Voor je communicatie: kunnen jullie als team functioneren als een cloudtool een dag uitvalt? Voor je online aanwezigheid: is je website onafhankelijk van het platform dat je inhoudt, of verlies je alles als je account wordt geblokkeerd?
Het gaat niet over paranoia maar over basishygiëne voor elk bedrijf dat digitaal werkt. Een half uur nadenken over welke platformen kritiek zijn en wat je back-upscenario is, is een investering die zichzelf snel terugverdient.
De bedrijven die het minst last hebben van platformveranderingen zijn niet degene die nooit veranderingen ondergaan. Het zijn degene die klaar zijn als het gebeurt.